Εντός Οκτωβρίου έρχονται οι αλλαγές του επιδόματος ανεργίας σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews. Η εφαρμογή του θα ξεκινήσει πιλοτικά για περίπου 10.000 ανέργους οι οποίοι θα χάσουν την εργασία τους μετά την ενεργοποίησή του νέου επιδόματος ανεργίας. Σε αυτή τη φάση εξετάζονται οι τελευταίες λεπτομέρειες προκειμένου να εκδοθεί η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση.

Έτσι οι περίπου 82.000 σημερινοί επιδοτούμενοι άνεργοι δεν θα δουν αλλαγές στο ποσό και στην διαδικασία με την οποία λάμβαναν μέχρι σήμερα το επίδομα.
Η πλήρης εφαρμογή του τοποθετείται προς το τέλος του 2024. Οι αλλαγές προωθούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς έχουν εξασφαλιστεί πόροι άνω των 100 εκατ. ευρώ, με στόχο την πιλοτική εφαρμογή ενός προγράμματος αναπροσαρμογής του επιδόματος ανεργίας.

Η αναμόρφωση του νέου επιδόματος θα στηρίζεται σε τρεις αρχές:

-τη δικαιοσύνη καθώς θα λαμβάνεται υπόψη η ασφαλιστική ιστορία του ανέργου, και ένα μέρος του επιδόματος θα διαμορφώνεται ανάλογα με τον χρόνο εργασίας και τις αποδοχές,

-τη προσαρμογή του βοηθήματος ανάλογα με τις ανάγκες του άνεργου το επίδομα θα είναι μεγαλύτερο τους πρώτους μήνες και θα βαίνει μειούμενο,

-τη παρακίνηση για γρήγορη επανένταξη στην αγορά εργασίας.

Ο νέος σχεδιασμός του υπουργείου Εργασίας προβλέπει ότι το επίδομα ανεργίας θα καταβάλλεται πλέον στοχευμένα σε όσους το έχουν ανάγκη και θα ενισχυθούν οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης που υλοποιεί η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Το νέο επίδομα ανεργίας, «θα συνδεθεί» άμεσα με τον μισθό, αλλά και με τον εργασιακό και ασφαλιστικό βίο του άνεργου. Ενδέχεται μάλιστα να φθάσει έως και το 70% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών της τελευταίας τριετίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, το επίδομα ανεργίας θα αποτελείται από δυο μέρη- σταθερό και μεταβλητό (ανταποδοτικό). Το ύψος του επιδόματος θα είναι κλιμακωτό και σε συνάρτηση με τα έτη ασφάλισης – απασχόλησης, το ύψος του μισθού και σύμφωνα με πληροφορίες, μπορεί να φτάσει και τα 1.200 ευρώ για ανέργους που βρίσκονταν στην αγορά εργασίας για περισσότερα από 4 χρόνια, αντίθετα όσοι έχουν λιγότερα θα λαμβάνουν το χαμηλότερο ποσό των 509 ευρώ.

Επίσης το συνολικό ετήσιο ποσό του επιδόματος ανεργίας – όπως προκύπτει από τον κατώτατο μισθό – δεν θα αυξηθεί αλλά θα καταβάλλεται εμπροσθοβαρώς. Δηλαδή μεγαλύτερο επίδομα τους πρώτους μήνες και μικρότερο στη συνέχεια. Σύμφωνα με τα σενάρια που επεξεργάζονται οι αρμόδιοι, προωθούνται οι παρακάτω αλλαγές στο επίδομα ανεργίας:

-Ένα «σταθερό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν όλοι όσοι έχουν την ελάχιστη προϋπόθεση ένταξης. Το ύψος του θα εξαρτάται από το εκάστοτε νόμιμο κατώτατο μισθό, σήμερα το ποσοστό του επιδόματος ανέρχεται στο 55% του κατώτατου μισθού, 509 ευρώ το μήνα. Το επίδομα μπορεί να φτάνει και το 70% του κατώτατου μισθού το πρώτο τρίμηνο και να βαίνει μειούμενο μέχρι ο άνεργος να συμπληρώσει τους 12 μήνες.

-Ένα «μεταβλητό» μέρος, το οποίο θα λαμβάνουν για 12 μήνες κατ’ ανώτατο όριο μόνο όσοι έχουν περισσότερες ασφαλιστικές προϋποθέσεις και άρα θα έχουν συνεισφέρει περισσότερα στο ασφαλιστικό σύστημα σε ένα ευρύτερο χρονικό διάστημα. Ο υπολογισμός του θα συναρτάται με την ασφαλιστική ιστορία και το ύψος των προηγούμενων αποδοχών, ώστε να είναι πιο δίκαιο και ανταποδοτικό.

-Η χρονική διάρκεια καταβολής του επιδόματος αναμένεται να επιμηκυνθεί και να φτάσει έως και 24 μήνες ανάλογα με τις ημέρες απασχόλησης. Σήμερα το επίδομα ανεργίας χορηγείται για 5 έως 12 μήνες.

-Η καταβολή του επιδόματος θα συνδυαστεί με την υποχρέωση των ανέργων να ενταχθούν σε πρόγραμμα κατάρτισης ώστε να αποκτήσουν την εξειδίκευση που χρειάζονται για να τοποθετηθούν σε θέση εργασίας. Η κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης της κατάρτισης θα λαμβάνει το επίδομα κατάρτισης και όχι το επίδομα ανεργίας.

-Επιπλέον επιπρόσθετες παροχές σε συγκεκριμένες ομάδες ανέργων, όπως: δώρα Χριστουγέννων/Πάσχα, προσαυξήσεις ανά προστατευόμενο μέλος, προσαυξήσεις για μονογονεϊκές οικογένειες.

-Τα κριτήρια των ελάχιστων ημερών απασχόλησης που απαιτούνται για την επαναλαμβανόμενη λήψη επιδόματος ανεργίας θα αλλάξουν για τους εποχικά εργαζόμενους. Έχουν ήδη ξεκινήσει μελέτες για την αναμόρφωση και του εποχικού επιδόματος ανεργίας με στόχο την επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής ανταποδοτικότητας και τη συσχέτισή του με τον πραγματικό χρόνο εργασίας.

-Στο νέο αυξημένο επίδομα ανεργίας αναμένεται να συγχωνευτεί το επίδομα των 200 ευρώ που καταβάλλεται για τους μακροχρόνια ανέργους (άνω των 12 μηνών). Το επίδομα θα είναι μειωμένο για όσους εργάζονται με ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Ο άνεργος που εργάζεται σήμερα με μερική απασχόληση ή εκ περιτροπής απασχόληση λαμβάνει επίδομα ανεργίας 509 ευρώ. Ποσό που είναι υψηλότερο από τις μηνιαίες αποδοχές του όταν εργάζεται.

-Ταυτόχρονα με τη λήψη του επιδόματος, ο άνεργος σε συνεργασία με την ΔΥΠΑ θα καταρτίζει το ψηφιακό ατομικό σχέδιο δράσης για την ταχύτερη επανένταξη του στην αγορά εργασίας. Στην περίπτωση που κάποιος άνεργος απορρίψει τρεις θέσεις εργασίας τότε διακόπτεται και η χορήγηση του επιδόματος ανεργίας.

Ειδικότερα η ΔΥΠΑ προχωρά στην ταχύτερη επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας με περισσότερες δεξιότητες και στην διακοπή καταβολής ενός επιδόματος χωρίς αντίκρισμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες η καταβολή του επιδόματος ανεργίας σταδιακά θα συνδεθεί με τα νέα προγράμματα κατάρτισης και την ενεργή αναζήτηση εργασίας ως υποχρέωση του ανέργου ως κίνητρο για να επανενταχθεί εκ νέου στην αγορά εργασίας το ταχύτερο δυνατό, έχοντας αποκτήσει επιπλέον εφόδια.

Στο πλαίσιο των αλλαγών που θα τρέξουν αναμένεται να υπάρξει σαφής όρος ότι ο άνεργος εφόσον αιτείται τη λήψη επιδόματος ανεργίας, θα πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμος για κατάρτιση.

Με αυτό τον τρόπο, οι άνεργοι δεν θα λαμβάνουν απλά ένα επίδομα για έως 12 μήνες και πλέον δεν θα εφησυχάζουν μέχρι την ολοκλήρωση της καταβολής του, αλλά θα τους δίνεται κίνητρο επαναφοράς τους στην αγορά εργασίας.

Όπως εκτιμάται η νέα διαδικασία θα δημιουργήσει ένα ασφαλή δρόμο που θα δίνει πρόσβαση σε ποιοτικά προγράμματα κατάρτισης τα οποία θα μπορούν να μπορούν να αξιοποιούνται αποτελεσματικά από όσους χάνουν την δουλειά τους, ώστε να μπορούν να επανεντάσσονται γρήγορα στην αγορά εργασίας.

Μετά την πιλοτική αύξηση του επιδόματος ανεργίας στα νέα προγράμματα θα ακολουθήσει η αύξηση του επιδόματος ανεργίας κοντά στον τελευταίο μισθό του ανέργου.

Βασικός στόχος του νέου πλαισίου που θα διέπει το επίδομα ανεργίας, είναι η σύνδεση αυτού με τον πρότερο εργασιακό μισθό και ασφαλιστικό βίο του ανέργου.

Συγκεκριμένα θα προβλέπεται ότι το πρώτο χρονικό διάστημα μετά την απόλυση να δίδεται στον άνεργο αυξημένο ποσό επιδόματος – πιο κοντά στο μισθό του –, το οποίο μπορεί να μειώνεται σταδιακά όσο περνούν οι μήνες, χωρίς όμως να πέφτει κάτω από το σημερινό όριο των 479 ευρώ ανά μήνα.

Επίσης στο νέο «καθεστώς» θα λαμβάνεται υπόψιν ο μέσος μισθός που είχε ο άνεργος ως πρώην εργαζόμενος την τελευταία τριετία. Βάσει αυτού θα υπολογίζεται ένα ποσοστό 55%-60% που θα ισχύει για τους πρώτους 6 μήνες.

Στη συνέχεια για το δεύτερο εξάμηνο μελετάται ο άνεργος να λαμβάνει 479 ευρώ, το ποσό δηλαδή που ισχύει σήμερα.

Για παράδειγμα αν ένας άνεργος, ως εργαζόμενος την τελευταία τριετία είχε μέσο μισθό τριετίας 1.500 ευρώ, τότε θα λάβει το πρώτο εξάμηνο 825 ευρώ/μήνα ενώ το δεύτερο εξάμηνο θα λαμβάνει τα 479 ευρώ.

Βασικός πυλώνας στο νέο σχεδιασμό είναι και η σύνδεση της καταβολής του επιδόματος ανεργίας, με τα προγράμματα κατάρτισης και την ενεργή αναζήτηση εργασίας. Γι’ αυτό τον λόγο αναμένεται να θεσπιστεί ως υποχρέωση του ανέργου να είναι διαθέσιμος για κατάρτιση και έτοιμος να επανενταχθεί εκ νέου στην αγορά εργασίας το ταχύτερο δυνατό.

Σήμερα το επίδομα ανεργίας χορηγείται για 5 έως 12 μήνες, ανάλογα με τις ημέρες εργασίας που έχουν πραγματοποιήσει οι δικαιούχοι. Το ποσό της επιδότησης είναι σταθερό για όλους (479 ευρώ) και συναρτάται με τον κατώτατο μισθό.

Το επίδομα λαμβάνει μόνο μια μικρή μερίδα ανέργων, που φτάνει μόλις το 10% των εγγεγραμμένων ανέργων.

Να σημειωθεί ότι πρόταση για την αναθεώρηση και τον επανασχεδιασμό του επιδόματος ανεργίας έχει κάνει και η Επιτροπή Πισσαρίδη στην τελική έκθεσή της για την ελληνική οικονομία, της οποίας σημαντικό μέρος υιοθετεί και η κυβέρνηση.

Όπως αναφέρει οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης θα πρέπει να ενισχυθούν και επομένως όσοι χάνουν τη δουλειά τους θα υποστηρίζονται άμεσα στην αναζήτηση εργασίας, προτείνεται να μεταβληθεί ο τρόπος προσδιορισμού του επιδόματος ανεργίας, ώστε να μην είναι σταθερό και συνδεδεμένο με τον κατώτατο μισθό αλλά με τις προηγούμενες αμοιβές του ανέργου.

Η πρόταση Πισσαρίδη προβλέπει:

• επίδομα ανεργίας στο 55% του μέσου μηνιαίου μισθού του ανέργου στα προηγούμενα 3 έτη με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ.

• Η διάρκεια του αυξημένου επιδόματος να είναι στους 6 μήνες, αντί για 12 μήνες που είναι σήμερα και να πληρώνεται υπό την προϋπόθεση ότι ο άνεργος αναζητά ενεργά εργασία ή συμμετέχει σε προγράμματα κατάρτισης.

• Αν ο άνεργος μετά τους 6 μήνες δεν έχει βρει δουλειά, θα λαμβάνει για διάστημα έως 6 μήνες ή έως ότου βρει δουλειά, αν αυτό συμβεί νωρίτερα, το επίδομα ανεργίας στο επίπεδο που είναι σήμερα, δηλαδή στο 55% του κατώτατου μισθού.