Στα 900 εκ. ευρώ ανέρχονται οι απλήρωτοι λογαριασμοί ρεύματος που αφήνουν καταναλωτές μετακινούμενοι από πάροχο σε πάροχο. Το κόλπο αυτό έχει χαρακτηριστεί ως ενεργειακός τουρισμός με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να επιχειρεί να βάλει οριστικό τέλος σε αυτές τις πρακτικές.

Μπλόκο σε όσους μετακινούνται από πάροχο σε πάροχο αφήνοντας χρέη

Το πρόβλημα δημιουργήθηκε καθώς το 2020 το ΣτΕ αποφάσισε ότι δεν μπορεί να απαγορευτεί η κινητικότητα σε άλλον προμηθευτή λόγω χρεών ενώ την ίδια στιγμή  το Άρθρο 42 δεν περιλαμβάνει καμία πρόνοια για τη μετακίνηση καταναλωτών με χρέη σε νέο πάροχο, πέρα από τη νομική διεκδίκηση των οφειλόμενων από τον παλιό προμηθευτή.

Με την τροπολογία που θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή ώστε να γίνει νόμος του κράτους μέχρι το τέλος Οκτωβρίου εκτός απροόπτου προωθούνται δύο σημαντικές αλλαγές.

Η πρώτη αφορά το γεγονός ότι θα μπορεί η εταιρεία προμήθειας ηλεκτρικού ρεύματος στην οποία ο καταναλωτής αφήνει οφειλές όταν αλλάζει εταιρεία, να  ενημερώνει το σύστημα Θαλής στον ΔΕΔΔΗΕ για τις οφειλές του και σε αυτή την πληροφορία να έχουν πρόσβαση και οι υπόλοιποι προμηθευτές.

Ενώ η δεύτερη δίνει τη δυνατότητα στην  εταιρεία προμήθειας στην οποία ο πελάτης που αποχωρεί αφήνει οφειλές, αν αυτός παρότι έχει ενημερωθεί αρνείται να διακανονίσει τα χρέη του,  να ζητήσει την αποκοπή του από το ΔΕΔΔΗΕ, ακόμη και αν αυτός έχει μετακινηθεί σε άλλη εταιρεία προμήθειας.

Τέλος σύμφωνα με το ρεπορτάζ για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές προωθούνται ευρείες διασταυρώσεις ως προς την εισοδηματική και περιουσιακή τους κατάσταση, ώστε να εντοπιστούν εκείνοι που δεν εξοφλούν τους λογαριασμούς ενώ έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν.

Παράλληλα, μέσα στο πρώτο 15ήμερο του Νοεμβρίου αναμένεται να ανοίξει η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των αιτήσεων, με την πρώτη πληρωμή να είναι προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πέρυσι, η κυβέρνηση έδινε σημαντικά κίνητρα, με διπλάσιο επίδομα θέρμανσης σε εκείνους που θα επέλεγαν ως καύσιμο το πετρέλαιο αντί για το φυσικό αέριο. Ωστόσο εφέτος οι συνθήκες έχουν αλλάξει και η τιμή του φυσικού αερίου δεν είναι στα 350 ευρώ η μεγαβατώρα, αλλά στα 50 ευρώ και ως εκ τούτου δεν συντρέχει κανένας απολύτως λόγος ώστε να επαναληφθεί το ίδιο εγχείρημα.

Βέβαια οι τιμές στο κομμάτι της ενέργειας είναι ιδιαίτερα υψηλές και υπάρχει φόβος η εικόνα να γίνει χειρότερη στην περίπτωση που επιδεινωθεί η κατάσταση στη Μ. Ανατολή. Πιο συγκεκριμένα, η τιμή για το φυσικό αέριο κυμαίνεται στη περιοχή των 50 ευρώ η μεγαβατώρα, ενώ πριν το ξέσπασμα της ενεργειακής κρίσης ήταν πέριξ των 15 ευρώ. Η διεθνής τιμή του πετρελαίου είναι στην περιοχή των 90 δολαρίων το βαρέλι, περίπου 10 δολάρια πιο ψηλά από τα επίπεδα που ήταν προ της 7ης Οκτωβρίου, όταν και ξέσπασε η κρίση στη Μ. Ανατολή.

Η τιμή για το πετρέλαιο θέρμανσης είναι πάνω από το 1,4 ευρώ το λίτρο, αρκετά δηλαδή πιο πάνω από την τιμή που έκλεισε πέρυσι η περίοδος, ενώ και για το ηλεκτρικό ρεύμα οι τιμές στην λιανική πριν την επιδότηση από το κράτος είναι στο 0,16 ευρώ η KWh, ενώ προ της κρίσης δεν ξεπερνούσε τα 0,12 ευρώ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι επίδομα θέρμανσης λαμβάνουν και όσοι καταναλώνουν ξύλα ή πέλετ με τις τιμές σε αυτά τα προϊόντα να είναι λίγο χαμηλότερα από πέρυσι.

Επίδομα θέρμανσης: Πώς θα επιλεγούν οι δικαιούχοι

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο υπουργός Ενέργειας Θ. Σκυλακάκης, σύμφωνα με την Ημερησία, θα ανακοινώσει τις επόμενες ημέρες – πιθανότατα την Τετάρτη ή την Πέμπτη – την επέκταση χορήγησης επιδόματος θέρμανσης και σε όσους καίνε ρεύμα για να ζεσταθούν. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια θα είναι ενιαία με όσους παίρνουν επίδομα θέρμανσης για πετρέλαιο, φυσικό αέριο κλπ, προσαυξημένα για οικογένειες με παιδιά όπως ισχύει φέτος.

Πώς θα επιλεγούν οι δικαιούχοι; Στην πλατφόρμα υπάρχει επιλογή καυσίμου για το οποίο ζητά ο φορολογούμενος να επιδοτηθεί. Σε αυτή την επιλογή θα προστεθεί και το ηλεκτρικό ρεύμα. Κι έτσι όσοι ζητήσουν επιδότηση για ηλεκτρικό ρεύμα δεν θα λάβουν επίδομα πετρελαίου. Δεν αποκλείεται να τεθούν και συγκεκριμένες προϋποθέσεις ως προς το ύψος της κατανάλωσης (για να προκύπτει πως το σπίτι θερμαίνεται με air-condition).

Επίδομα θέρμανσης: Πότε θα δοθεί η πρώτη δόση

Αθροιστικά, περισσότερα από 2 ή ακόμα και 2,5 εκατομμύρια νοικοκυριά αναμένεται να ενισχυθούν φέτος με το ύψος του επιδόματος να κινείται πέριξ των 400 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περισσότερα από 1 εκατ. νοικοκυριά θα λάβουν το κλασικό επίδομα θέρμανσης με πόρους 237 εκατ. ευρώ από τον προϋπολογισμό και επιπλέον 1 με 1,5 εκατ. νοικοκυριά θα μοιραστούν κονδύλια της τάξεως των 150-200 εκατ. ευρώ από πόρους του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης.

Η πρώτη δόση του επιδόματος θέρμανσης αναμένεται να καταβληθεί τον Δεκέμβριο και η πλατφόρμα MyΘέρμανση αναμένεται να ανοίξει για υποβολή αιτήσεων μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου.

Όσοι δικαιούνται επιδότηση λόγω χρήσης πετρελαίου, φυσικού αερίου, ξύλων ή πέλετ θα λάβουν την επιδότηση με την υποβολή των σχετικών παραστατικών ενώ για όσους καίνε ρεύμα, υπάρχουν δύο σχολές σκέψης για την καταβολή του:

Να εμφανίζονται αυξημένοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας το χειμώνα, υποδεικνύοντας χρήση ρεύματος για θέρμανση με κλιματιστικά, ηλεκτρικά καλοριφέρ ή αντλίες θερμότητας ή εναλλακτικά
Να δοθεί απλώς στα υπόλοιπα νοικοκυριά που δεν λαμβάνουν επίδομα πετρελαίου, με το σκεπτικό ότι αφού πληρούν τα κριτήρια, με κάποιο τρόπο ζεσταίνονται το χειμώνα…

Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών

Το επίδομα θέρμανσης κυμαίνεται από 100 έως και 800 ευρώ ανάλογα με την περιοχή και τη σύνθεση του νοικοκυριού και θα αφορά όλους όσοι πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Η πληρωμή του επιδόματος σχεδιάζεται να γίνει σε τρεις δόσεις.

• Έως τα τέλη Δεκεμβρίου 2023 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και τις 15 Δεκεμβρίου 2023.
• Έως τις 29 Φεβρουαρίου 2024 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν έως την 31η Ιανουαρίου 2023 και υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και την 15η Φεβρουαρίου 2024.
• Έως τις 28 Απριλίου 2023 για το σύνολο των αγορών που θα τιμολογηθούν έως την 31η Μαρτίου 2024 και υπό την προϋπόθεση καταχώρισης των απαιτούμενων στοιχείων έως και την 14η Απριλίου 2024.

Τα κριτήρια για την χορήγηση του επιδόματος

Στο μέτωπο των κριτηρίων οι αλλαγές είναι δύο: η αύξηση του εισοδηματικού ορίου για οικογένειες και η καθιέρωση κόφτη τζίρου (έως 80.000 ευρώ) για φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα

Έτσι λοιπόν δικαιούχοι επιδόματος είναι φυσικά πρόσωπα των οποίων το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, πραγματικό ή τεκμαρτό, δεν υπερβαίνει τα 16.000 ευρώ για άγαμο υπόχρεο ή υπόχρεο σε κατάσταση χηρείας ή εν διαστάσει και 24.000 ευρώ για έγγαμο υπόχρεο ή τους έγγαμους ή τα μέρη του συμφώνου συμβίωσης που υποβάλλουν ξεχωριστή φορολογική δήλωση ή τους έγγαμους που υποβάλλουν φορολογική δήλωση ή τα φυσικά πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης και έχουν υποβάλει κοινή φορολογική δήλωση χωρίς τέκνα.

Τα ποσά αυτά αυξάνονται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Για μονογονεϊκή οικογένεια το εισόδημα δεν θα πρέπει να υπερβαίνει 27.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο μετά το πρώτο. Παράλληλα η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 200.000 ευρώ για τους άγαμους και τα 300.000 ευρώ για τους έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης και τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Η βάση υπολογισμού του επιδόματος θέρμανσης καθορίζεται στα 350 ευρώ για όλους τους δικαιούχους, το οποίο θα πολλαπλασιάζεται με έναν συντελεστή επιδότησης, ονομαζόμενο «συντελεστή βαθμοημέρας» και κλιμακούμενο από 0,12 έως 1,62 ανάλογα με το κρύο που επικρατεί σε κάθε περιοχή της χώρας, προκειμένου να προκύψει το ποσό επιδόματος που δικαιούται ο κάθε ενδιαφερόμενος.

Επιπλέον, το ποσό του επιδόματος, όπως διαμορφώνεται μετά τον πολλαπλασιασμό της βάσης υπολογισμού με τον συντελεστή επιδότησης, θα προσαυξάνεται για κάθε εξαρτώμενο τέκνο του δικαιούχου κατά 20%. Για όσους δικαιούχους διαμένουν σε περιοχές όπου οι κλιματικές συνθήκες χαρακτηρίζονται τον χειμώνα από δριμύ ψύχος και ο συντελεστής επιδότησης είναι ίσος με το 1 ή μεγαλύτερος από το 1, τα ποσά του επιδόματος θα είναι προσαυξημένα περαιτέρω κατά 25%, με το μέγιστο ποσό να φτάνει μέχρι τα 1.000 ευρώ (αντί τα 800 ευρώ).

Η ρυθμιζόμενη χρεώση ΥΚΩ (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας) που πληρώνουν οι καταναλωτές ώστε η πολιτεία να διασφαλίζει φθηνότερα τιμολόγια για τις ευπαθείς (οικονομικά) ομάδες και τις ίδιες χρεώσεις στους νησιώτες «απειλεί» με αυξήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος. Το κόστος του ΚΟΤ (Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο) καλύπτεται μέσω ΥΚΩ, το οποίο περιλαμβάνεται στους λογαριασμούς.

Όπως τονίζει ο ΕΣΠΕΝ (Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας), ο Ειδικός Λογαριασμός ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ) είναι ελλειμματικός (εκεί συγκεντρώνονται τα ποσά για την κοινωνική πολιτική στα τιμολόγια). Τα ποσά πληρώνονται από τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας και στη συνέχεια εκείνοι πληρώνονται από τον ΕΛΥΚΩ που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ.

Οι προμηθευτές ειδοποιήθηκαν πως για τον Απρίλιο θα εισπράξουν απομειωμένο αντάλλαγμα και στη συνέχεια θα τους καταβληθεί και το υπόλοιπο ποσό, κάτι που προκάλεσε την αντίδρασή τους.

Οι πάροχοι ζητούν την εφαρμογή ειδικών μέτρων όπως η αναπροσαρμογή των μοναδιαίων χρεώσεων ΥΚΩ και η καταβολή ποσού από τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ ζητούν προσθήκη στο νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο που θα αποζημιώνει τους προμηθευτές για το κόστος λόγω της καθυστέρησης των πληρωμών τους.

Το ταμείο είναι… μείον, όπως αναφέρουν «ΤΑ ΝΕΑ», καθώς η πολιτεία για να χρηματοδοτήσει το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (επιχορηγεί τους λογαριασμούς ρεύματος στη διάρκεια της κρίσης) άντλησε από τον ΕΛΥΚΩ 460 εκ. ευρώ.