Προκηρύχθηκε ο πρώτος διαγωνισμός των 69 εκατ. ευρώ, με προθεσμία προσφορών την 23η Δεκεμβρίου.
Τρεις νέους οπτικούς δορυφόρους πολύ υψηλής ανάλυσης σχεδιάζει να αποκτήσει η Ελλάδα, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων παρατήρησης της επικράτειας και την υποστήριξη δημόσιων υπηρεσιών σε κρίσιμους τομείς.
Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης ανακοίνωσε την προκήρυξη του πρώτου διαγωνισμού του HELLAS–SPACE 2.0, προϋπολογισμού 69 εκατ. ευρώ. Το συνολικό ύψος του νέου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος ανέρχεται σε 350 εκατ. ευρώ.
Η διαγωνιστική διαδικασία πραγματοποιείται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), σε συνεργασία με το υπουργείο και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.
Τι θα μπορούν να καταγράφουν οι νέοι δορυφόροι
Το σχεδιαζόμενο σύστημα θα διαθέτει δυνατότητα λήψης εικόνων με χωρική ανάλυση έως 30 εκατοστών, επιτρέποντας τη λεπτομερή παρακολούθηση της ελληνικής επικράτειας και της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου.
Μία από τις προβλεπόμενες χρήσεις είναι η σύγκριση δορυφορικών εικόνων από διαφορετικές χρονικές περιόδους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα μπορούν να εντοπίζονται νέες κατασκευές, αλλαγές στις χρήσεις γης και αποθέσεις υλικών.
Τα δεδομένα θα μπορούν να αξιοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες για τη διερεύνηση πιθανών αυθαίρετων επεμβάσεων σε δάση, ακτές και προστατευόμενες περιοχές, αλλά και για τον εντοπισμό παράνομων χώρων απόθεσης απορριμμάτων.
Η δορυφορική παρατήρηση θα λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης των ελέγχων, χωρίς να υποκαθιστά τις διαδικασίες διαπίστωσης παραβάσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Υποστήριξη της Πολιτικής Προστασίας
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δυνατότητα αξιοποίησης των δορυφόρων μετά από φυσικές καταστροφές.
Σε περίπτωση πυρκαγιάς, πλημμύρας ή σεισμού, οι εικόνες θα μπορούν να συμβάλλουν στην ταχεία χαρτογράφηση των πληγεισών περιοχών και στην εκτίμηση των ζημιών σε υποδομές.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η συχνή παρατήρηση θα παρέχει στις υπηρεσίες περισσότερα δεδομένα για την αξιολόγηση των συνεπειών ενός συμβάντος και την οργάνωση των αναγκαίων παρεμβάσεων.
Εντοπισμός πλοίων χωρίς σήμα AIS
Μία ακόμη προβλεπόμενη εφαρμογή αφορά τη θαλάσσια επιτήρηση. Οι οπτικές εικόνες, σε συνδυασμό με δεδομένα άλλων δορυφόρων και πληροφορίες ναυσιπλοΐας, θα μπορούν να βοηθούν στον εντοπισμό σκαφών που δεν εκπέμπουν σήμα αναγνώρισης AIS.
Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να αξιοποιείται για την υποστήριξη του Λιμενικού Σώματος, την παρακολούθηση ύποπτων δραστηριοτήτων και την αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας.
Τι ακολουθεί στο διαστημικό πρόγραμμα
Ο πρώτος διαγωνισμός καλύπτει ολόκληρη την ανάπτυξη της υποδομής, από την κατασκευή και τις δοκιμές των δορυφόρων έως την εκτόξευση, την παραλαβή τους σε τροχιά και τη λειτουργία των επίγειων συστημάτων ελέγχου.
Παράλληλα, το υπουργείο προγραμματίζει τρεις ακόμη διαγωνισμούς έως το τέλος του 2026. Ο πρώτος αφορά θερμικούς δορυφόρους, με δυνατότητες περιβαλλοντικής παρακολούθησης και εντοπισμού εστιών πυρκαγιάς κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οι άλλοι δύο αφορούν μικροδορυφόρους εντοπισμού ραδιοσημάτων και συστήματα παρακολούθησης κινδύνων στο διάστημα, με στόχο την ασφαλέστερη λειτουργία των διαστημικών υποδομών.
Για τον πρώτο διαγωνισμό των οπτικών δορυφόρων, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών είναι η 23η Δεκεμβρίου 2026, στις 13:00.
Το επόμενο στάδιο θα είναι η αξιολόγηση των προσφορών και η ανάθεση του έργου, προτού προχωρήσουν η κατασκευή και η εκτόξευση των δορυφόρων.
