Η Ολομέλεια έκρινε ότι η βασική υποχρέωση εγγραφής δεν παραβιάζει το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι – Στο Δικαστήριο της ΕΕ δύο προδικαστικά ερωτήματα
Σημαντικές κρίσεις για το καθεστώς λειτουργίας των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στους τομείς της διεθνούς προστασίας, της μετανάστευσης και της κοινωνικής ένταξης περιλαμβάνει η ανακοίνωση του προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχαήλ Πικραμένου.
Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι η κατ’ αρχήν υποχρέωση εγγραφής των οργανώσεων στο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου δεν αντίκειται στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι, όταν η εγγραφή αποτελεί προϋπόθεση για τη δραστηριοποίησή τους εντός των δομών του υπουργείου και για τη λήψη κρατικής ή ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Ωστόσο, το δικαστήριο έκρινε μη συμβατές με το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι συγκεκριμένες επιμέρους ρυθμίσεις. Μεταξύ αυτών είναι η δυνατότητα του Γενικού Γραμματέα Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο να απορρίπτει ή να εγκρίνει κατά τη διακριτική του ευχέρεια αιτήσεις εγγραφής, καθώς και η γενική υποχρέωση δημοσιοποίησης των στοιχείων συνδρομητών και χορηγών στις ιστοσελίδες των οργανώσεων.
Πρόβλημα εντοπίστηκε επίσης στη διετή απαγόρευση επανεγγραφής στο Μητρώο, όταν αυτή εφαρμόζεται αδιακρίτως σε περιπτώσεις διαγραφής λόγω μη συμμόρφωσης με τυπικές υποχρεώσεις.
Αντίθετα, το ΣτΕ έκρινε ότι δεν παραβιάζουν το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι οι προβλέψεις για έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων από ορκωτούς ελεγκτές, για έλεγχο της τήρησης των υποχρεώσεων των εγγεγραμμένων οργανώσεων και για διαγραφή σε περίπτωση πλημμελούς εκτέλεσης έργου που έχουν αναλάβει.
Παράλληλα, η Ολομέλεια αποφάσισε να απευθύνει προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ένα αφορά προϋποθέσεις εγγραφής που συνδέονται με ποινικές διώξεις ή καταδίκες των διοικούντων και νόμιμων εκπροσώπων των οργανώσεων και το δεύτερο την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων που σχετίζονται με ποινικές καταδίκες.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης χαρακτήρισε την κρίση για την υποχρεωτική εγγραφή «μεγάλη νίκη» για τη διαφάνεια, τον έλεγχο και τη λογοδοσία των ΜΚΟ. Διευκρίνισε, πάντως, ότι το υπουργείο αναμένει το ακριβές περιεχόμενο της απόφασης προκειμένου να συμμορφωθεί με τις επιμέρους κρίσεις της.
