Προτεραιότητα στα κλειστά σπίτια – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες.
Τον δρόμο για τη χρηματοδότηση εργασιών ανακαίνισης σε χιλιάδες παλαιές κατοικίες ανοίγει η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας», που εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2021–2027.
Το πρόγραμμα διαθέτει 500 εκατομμύρια ευρώ και προβλέπει οικονομική ενίσχυση από 70% έως 95%, με ανώτατο ποσό επιχορήγησης τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ήπιας ενεργειακής αναβάθμισης.
Αφορά τόσο κατοικίες που παραμένουν κλειστές όσο και σπίτια στα οποία διαμένουν ήδη οι ιδιοκτήτες τους.
Με τον νέο Οδηγό καθορίζονται οι βασικοί κανόνες συμμετοχής, τα απαραίτητα δικαιολογητικά και τα στάδια που πρέπει να ακολουθήσουν οι ενδιαφερόμενοι μέχρι την έγκριση και την καταβολή της επιδότησης.
Πρώτα οι κλειστές κατοικίες
Η δράση δίνει προτεραιότητα στην αξιοποίηση ακινήτων που δεν χρησιμοποιούνται.
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται κατοικίες οι οποίες παρέμειναν κενές κατά τα έτη 2024 και 2025.
Μετά την ανακαίνισή τους, τα ακίνητα αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία, είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε μέσω εκμίσθωσης.
Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία και θα συνεχίσουν να εξυπηρετούν την ίδια ανάγκη.
Η προτεραιότητα στα κλειστά σπίτια συνδέεται με την προσπάθεια αύξησης της προσφοράς κατοικιών στην αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος στέγασης παραμένει υψηλό.
Τα ποσά ανά εισοδηματική κατηγορία
Η χρηματοδότηση δεν είναι ίδια για όλους τους αιτούντες.
Για νοικοκυριά της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας, το βασικό ποσοστό επιχορήγησης διαμορφώνεται στο 80% και μπορεί, με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, να ανέλθει στο 95%.
Στη δεύτερη εισοδηματική κατηγορία, η ενίσχυση ξεκινά από το 70% και μπορεί να αυξηθεί έως το 85%.
Τα εισοδηματικά όρια είναι τα ακόλουθα:
| Κατηγορία | Άγαμοι | Έγγαμοι |
|---|---|---|
| Ι | Έως 18.000 € | Έως 25.000 € |
| ΙΙ | Έως 25.000 € | Έως 35.000 € |
Για κάθε εξαρτώμενο τέκνο προβλέπεται αύξηση του αντίστοιχου εισοδηματικού ορίου κατά 5.000 ευρώ.
Οι προσαυξήσεις της επιδότησης εφαρμόζονται βάσει ειδικών κριτηρίων, μεταξύ των οποίων και η θέση της κατοικίας σε ορεινή ή νησιωτική περιοχή.
Τι σημαίνει στην πράξη η επιδότηση
Το πρόγραμμα καλύπτει μέρος του επιλέξιμου κόστους ανακαίνισης και όχι υποχρεωτικά το σύνολο των δαπανών.
Για παράδειγμα, εάν εγκριθούν εργασίες ύψους 20.000 ευρώ και ο δικαιούχος έχει ποσοστό επιχορήγησης 80%, η ενίσχυση θα ανέλθει σε 16.000 ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 4.000 ευρώ θα πρέπει να καλυφθούν από τον ίδιο.
Αντίστοιχα, με ποσοστό επιδότησης 95% για επιλέξιμες εργασίες αξίας 20.000 ευρώ, η επιχορήγηση θα φτάσει τις 19.000 ευρώ και η ιδιωτική συμμετοχή θα περιοριστεί στα 1.000 ευρώ.
Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Η πραγματική χρηματοδότηση εξαρτάται από την έγκριση των δαπανών και τους όρους του προγράμματος.
Σε κάθε περίπτωση, η επιχορήγηση των εργασιών δεν μπορεί να ξεπεράσει τις 36.000 ευρώ.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Ποιοι ιδιοκτήτες έχουν δικαίωμα συμμετοχής
Η επιλεξιμότητα δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το εισόδημα.
Απαραίτητη είναι και η ύπαρξη των κατάλληλων δικαιωμάτων επί της κατοικίας.
Για τα κλειστά ακίνητα, ο αιτών πρέπει να διαθέτει πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20%.
Στις κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, δικαίωμα συμμετοχής μπορούν να έχουν πρόσωπα με πλήρη κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Παράλληλα, δεν είναι επιλέξιμα ακίνητα που είναι καταχωρισμένα στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, όπως συμβαίνει με κατοικίες που διατίθενται μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb.
Εξαιρούνται επίσης κατοικίες που έχουν ήδη ενταχθεί σε δράσεις ανακαίνισης ή εξοικονόμησης ενέργειας μετά την 1η Ιανουαρίου 2020, σύμφωνα με τους περιορισμούς της δράσης.
Το πρώτο απαραίτητο βήμα πριν από την αίτηση
Οι ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να προχωρήσουν απευθείας σε αίτηση χρηματοδότησης χωρίς να έχει προηγηθεί ο απαιτούμενος έλεγχος.
Το πρώτο στάδιο είναι η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για το συγκεκριμένο ακίνητο.
Η βεβαίωση πιστοποιεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του αρχικού ελέγχου, χωρίς όμως να αποτελεί απόφαση έγκρισης της επιχορήγησης.
Αφού εξασφαλιστεί η βεβαίωση, ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να προχωρήσει στην ηλεκτρονική αίτηση, όταν ενεργοποιηθεί η αντίστοιχη φάση της πλατφόρμας.
Η υποβολή θα γίνεται μέσω πληροφοριακού συστήματος που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Το Σχέδιο Παρεμβάσεων και οι τεχνικές εργασίες
Βασικό έγγραφο για την αξιολόγηση της αίτησης θα είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων.
Σε αυτό θα αποτυπώνονται οι εργασίες που σχεδιάζει να πραγματοποιήσει ο ιδιοκτήτης, καθώς και ο προϋπολογισμός τους.
Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να εντάσσονται στις επιλέξιμες κατηγορίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης που περιγράφει ο Οδηγός.
Με βάση το σχέδιο θα υπολογίζεται το ποσό της αιτούμενης ενίσχυσης.
Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική κατά την υποβολή, μπορεί όμως να βοηθήσει στον σωστό προγραμματισμό των εργασιών και στην αποφυγή λαθών.
Πότε χρειάζονται ΠΕΑ και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου
Σημαντική διευκρίνιση του Οδηγού αφορά τον χρόνο κατάθεσης ορισμένων τεχνικών δικαιολογητικών.
Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας δεν απαιτείται να κατατεθούν μαζί με την αρχική αίτηση.
Τα συγκεκριμένα έγγραφα θα υποβάλλονται σε μεταγενέστερο στάδιο, εφόσον η αίτηση αξιολογηθεί θετικά, μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να προετοιμάσουν σταδιακά τον τεχνικό φάκελο, χωρίς να παραλείψουν τις απαραίτητες ενέργειες.
Η πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί σε δύο φάσεις
Η δημοσίευση του Οδηγού στις 20 Οκτωβρίου 2026 δεν σημαίνει ότι έχουν ξεκινήσει ταυτόχρονα όλες οι αιτήσεις χρηματοδότησης.
Η διαδικασία προβλέπει δύο διαδοχικές φάσεις.
Στην πρώτη θα ενεργοποιηθεί η δυνατότητα υποβολής αιτήσεων για τις κλειστές κατοικίες.
Στη δεύτερη θα ακολουθήσουν οι αιτήσεις για τις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες.
Μέχρι τότε, οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να προετοιμάσουν τα στοιχεία του ακινήτου, να ελέγξουν τυχόν πολεοδομικές εκκρεμότητες και να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες συναινέσεις συνιδιοκτητών.
Η σωστή προετοιμασία του φακέλου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας και η υποβολή της αίτησης αποτελούν ξεχωριστά στάδια από την τελική έγκριση χρηματοδότησης.
