Νέα εγκύκλιος αποσαφηνίζει τα χρονικά όρια των φορολογικών ελέγχων και τις προϋποθέσεις παράτασής τους.
Σημαντικές διευκρινίσεις για την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων και τα χρονικά περιθώρια που διαθέτει η Εφορία για τη διενέργεια ελέγχων περιλαμβάνει νέα εγκύκλιος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Με την εγκύκλιο Ε.2072/2026, η φορολογική διοίκηση αποσαφηνίζει το πλαίσιο εφαρμογής της πενταετούς και δεκαετούς παραγραφής, λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Ο βασικός κανόνας προβλέπει ότι το δικαίωμα του Δημοσίου να προχωρήσει σε φορολογικούς καταλογισμούς υπόκειται σε πενταετή παραγραφή, ενώ η επέκταση του χρόνου ελέγχου στη δεκαετία επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες νόμιμες προϋποθέσεις.
Πότε η Εφορία μπορεί να επεκτείνει τον έλεγχο
Το βασικό ζήτημα που εξετάζει η εγκύκλιος αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες η ΑΑΔΕ μπορεί να διατηρήσει ανοιχτή μια φορολογική υπόθεση πέρα από την αρχική πενταετία.
Για τις υποθέσεις που εμπίπτουν στο συγκεκριμένο πλαίσιο, η εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής συνδέεται με την ύπαρξη νέων και ουσιαστικών στοιχείων, καθώς και με τον χρόνο κατά τον οποίο αυτά προέκυψαν.
Η μεταγενέστερη διαπίστωση μιας φορολογικής παράβασης δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει την παράταση της προθεσμίας.
Αυτό σημαίνει ότι οι φορολογικές αρχές οφείλουν να τεκμηριώνουν τη συνδρομή των προϋποθέσεων που επιτρέπουν την επέκταση του χρόνου ελέγχου, χωρίς να μπορούν να παρατείνουν αυθαίρετα την παραγραφή.
Τι ισχύει για τις παλαιές φορολογικές χρήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διευκρινίσεις για φορολογικές υποθέσεις προηγούμενων ετών, κυρίως της περιόδου 2012 έως 2017.
Η εφαρμογή των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας επηρεάζει τη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να συνεχίζει ελέγχους ή να εκδίδει πράξεις καταλογισμού μετά τη συμπλήρωση του νόμιμου χρόνου παραγραφής.
Ωστόσο, η παραγραφή δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις υποθέσεις. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν το φορολογικό έτος, το είδος της παράβασης, οι ημερομηνίες των σχετικών πράξεων και οι ειδικές διατάξεις που ενδέχεται να ισχύουν.
Επομένως, η συμπλήρωση πέντε ετών δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε φορολογική υπόθεση έχει παραγραφεί.
Τι συμβαίνει με τα εικονικά τιμολόγια και τις σοβαρές παραβάσεις
Οι διευκρινίσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για υποθέσεις που αφορούν πλαστά ή εικονικά φορολογικά στοιχεία, ανύπαρκτες συναλλαγές και άλλες σοβαρές φορολογικές παραβάσεις.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η φορολογική διοίκηση οφείλει να εξετάζει εάν συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την παράταση της παραγραφής.
Η σοβαρότητα μιας παράβασης δεν συνεπάγεται από μόνη της απεριόριστη δυνατότητα ελέγχου, καθώς το δικαίωμα του Δημοσίου υπόκειται στα χρονικά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Τι γίνεται με φόρους και πρόστιμα που έχουν ήδη επιβληθεί
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά τους φορολογουμένους στους οποίους έχουν καταλογιστεί φόροι και πρόστιμα για παλαιότερες χρήσεις.
Η διαπίστωση ότι μια πράξη εκδόθηκε μετά τη συμπλήρωση του νόμιμου χρόνου παραγραφής μπορεί να αποτελέσει λόγο αμφισβήτησής της.
Ωστόσο, η ακύρωση ή η διαγραφή των σχετικών ποσών δεν πραγματοποιείται αυτομάτως. Απαιτείται η τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών και, ανάλογα με την περίπτωση, η έκδοση απόφασης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή τα αρμόδια δικαστήρια.
Για τους φορολογουμένους που διατηρούν εκκρεμείς υποθέσεις, ιδιαίτερη σημασία έχει η εξέταση των ημερομηνιών έκδοσης και κοινοποίησης των πράξεων, καθώς και των στοιχείων στα οποία στηρίχθηκε ο έλεγχος.
Η νέα εγκύκλιος αποσκοπεί στην αποσαφήνιση των χρονικών ορίων της φορολογικής διοίκησης, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας και τον περιορισμό των αμφισβητήσεων γύρω από παλαιές φορολογικές υποθέσεις.
