Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τις πληρωμές με μετρητά και έλεγχοι από τα 3.000 ευρώ. Τι ισχύει για την Ελλάδα.
Αλλαγές στις πληρωμές με μετρητά φέρνει από τις 10 Ιουλίου 2027 η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη θέσπιση κοινού ανώτατου ορίου 10.000 ευρώ για συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο εμπορικής ή επαγγελματικής δραστηριότητας.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης διαδικασίες ταυτοποίησης πελατών για συγκεκριμένες συναλλαγές με μετρητά από 3.000 ευρώ, στο πλαίσιο της προσπάθειας αντιμετώπισης του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Ωστόσο, για τους καταναλωτές στην Ελλάδα υπάρχει μια ιδιαίτερα σημαντική διευκρίνιση: το ευρωπαϊκό όριο των 10.000 ευρώ δεν σημαίνει ότι θα επιτρέπονται πλέον αγορές αυτού του ύψους με μετρητά στη χώρα μας.
Η ελληνική νομοθεσία προβλέπει ήδη πολύ χαμηλότερο όριο για τις συναλλαγές ιδιωτών με επιχειρήσεις, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει.
Τι προβλέπει ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός
Ο Κανονισμός 2024/1624 καθιερώνει κοινό πλαίσιο για τις μεγάλες πληρωμές με μετρητά στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με βάση το άρθρο 80, οι επιχειρήσεις και οι επαγγελματίες θα μπορούν να πραγματοποιούν ή να αποδέχονται πληρωμές σε μετρητά μέχρι το ανώτατο ποσό των 10.000 ευρώ, εφόσον δεν εφαρμόζεται αυστηρότερο εθνικό όριο.
Ο περιορισμός αφορά τόσο τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται με μία πληρωμή όσο και εκείνες που διαχωρίζονται σε περισσότερες συνδεδεμένες καταβολές.
Επομένως, η τεχνητή διάσπαση μιας αγοράς σε μικρότερα ποσά δεν αποτελεί τρόπο παράκαμψης του κανόνα.
Τι ισχύει στην Ελλάδα για αγορές από 500 ευρώ
Στην Ελλάδα, οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών υπόκεινται ήδη σε αυστηρότερους περιορισμούς.
Για αγορές αγαθών ή υπηρεσιών συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω, η εξόφληση πρέπει να πραγματοποιείται με ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής ή άλλο προβλεπόμενο τραπεζικό τρόπο και όχι με μετρητά.
Αυτό σημαίνει ότι ένας καταναλωτής δεν μπορεί να επικαλεστεί το νέο ευρωπαϊκό όριο για να πληρώσει με χαρτονομίσματα μια αγορά αξίας 2.000 ή 5.000 ευρώ σε ελληνική επιχείρηση.
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν χαμηλότερα εθνικά όρια. Συνεπώς, το ελληνικό πλαίσιο δεν καταργείται αυτομάτως με την εφαρμογή των νέων διατάξεων.
Πότε θα απαιτείται έλεγχος ταυτότητας
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις του νέου πλαισίου αφορά την ταυτοποίηση των πελατών.
Για περιστασιακές συναλλαγές με μετρητά ύψους τουλάχιστον 3.000 ευρώ, οι υπόχρεες επιχειρήσεις και επαγγελματίες θα πρέπει να εφαρμόζουν διαδικασίες εξακρίβωσης και επαλήθευσης της ταυτότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού.
Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει την προσκόμιση επίσημου εγγράφου ταυτοποίησης και την καταγραφή των απαραίτητων στοιχείων.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση δεν σημαίνει ότι κάθε συναλλαγή 3.000 ευρώ με μετρητά επιτρέπεται ανεξαρτήτως εθνικής νομοθεσίας. Όπου ισχύει χαμηλότερο όριο, όπως στην Ελλάδα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι αντίστοιχοι περιορισμοί.
Τι γίνεται με τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών
Ο νέος πανευρωπαϊκός περιορισμός αφορά κατά κύριο λόγο πληρωμές για αγαθά και υπηρεσίες στο πλαίσιο επαγγελματικής δραστηριότητας.
Οι συναλλαγές μεταξύ δύο φυσικών προσώπων που δεν ενεργούν επαγγελματικά εξαιρούνται από το συγκεκριμένο ανώτατο όριο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργούνται άλλες φορολογικές, τραπεζικές ή εθνικές υποχρεώσεις που μπορεί να συνδέονται με μια συναλλαγή.
Για παράδειγμα, η αγορά ενός αντικειμένου μεταξύ δύο ιδιωτών αντιμετωπίζεται διαφορετικά από την αγορά του ίδιου αντικειμένου σε ένα κατάστημα.
Απαγορεύεται η κατοχή μεγάλων ποσών σε μετρητά;
Οι νέες διατάξεις δεν θεσπίζουν γενική απαγόρευση κατοχής μετρητών πάνω από 10.000 ευρώ.
Το όριο αφορά συγκεκριμένες πληρωμές και δεν πρέπει να συγχέεται με το ποσό που μπορεί να διατηρεί κάποιος στην κατοχή του.
Διαφορετικοί κανόνες εφαρμόζονται στη μεταφορά χρημάτων κατά την είσοδο ή την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όποιος μεταφέρει μετρητά αξίας 10.000 ευρώ ή περισσότερο κατά τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ υποχρεούται να υποβάλει σχετική δήλωση στις τελωνειακές αρχές.
Τι πρέπει να προσέξουν καταναλωτές και επιχειρήσεις
Η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού θα δημιουργήσει ένα πιο ενιαίο πλαίσιο ελέγχου των μεγάλων πληρωμών με μετρητά.
Για τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, ωστόσο, καθοριστική παραμένει η διάκριση ανάμεσα στο ευρωπαϊκό ανώτατο όριο και στους αυστηρότερους περιορισμούς που ισχύουν ήδη στη χώρα.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι από το 2027 ενισχύονται οι κοινοί ευρωπαϊκοί κανόνες για τις συναλλαγές με μετρητά, χωρίς αυτό να συνεπάγεται χαλάρωση των ελληνικών περιορισμών.
