Λίγες ώρες πριν από την ομιλία του Μπενιαμίν Νετανιάχου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η αντιπαράθεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού με τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης Ζοχράν Μαντάνι κλιμακώνεται. Ο Μαντάνι επανέλαβε τις βαριές κατηγορίες εναντίον του Νετανιάχου για τον πόλεμο στη Γάζα και υποστήριξε ότι το ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου πρέπει να εφαρμοστεί, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απάντησε κατηγορώντας τον δήμαρχο ότι στηρίζει τη Χαμάς και υποκινεί εχθρότητα απέναντι στους Εβραίους της Νέας Υόρκης.
Η ετήσια σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών εξελίσσεται σε σκηνικό μιας ιδιαίτερα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Αυτή τη φορά, το επίκεντρο δεν βρίσκεται μόνο στις σχέσεις μεταξύ κρατών, αλλά σε μια δημόσια σύγκρουση ανάμεσα στον πρωθυπουργό του Ισραήλ και τον δήμαρχο της πόλης που φιλοξενεί την έδρα του ΟΗΕ.
Ο Ζοχράν Μαντάνι, σε συνέντευξή του στο CNN, χαρακτήρισε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου «εγκληματία πολέμου» και «αρχιτέκτονα μιας φρικτής γενοκτονίας του παλαιστινιακού λαού», εκφράζοντας παράλληλα την άποψη ότι το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδοθεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο πρέπει να γίνει σεβαστό.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης έχει, ωστόσο, αναγνωρίσει ότι η δημοτική Αρχή δεν διαθέτει την ανεξάρτητη νομική εξουσία για να εκτελέσει το συγκεκριμένο ένταλμα. Είχε εξετάσει το ενδεχόμενο κατά την προεκλογική του εκστρατεία, όμως αργότερα διευκρίνισε ότι η εφαρμογή του δεν βρίσκεται στην αρμοδιότητα του δήμου.
Η απάντηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού
Η τοποθέτηση του Μαντάνι προκάλεσε άμεση αντίδραση από τον Νετανιάχου.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που δημοσιοποίησε, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απευθύνθηκε προσωπικά στον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, κατηγορώντας τον ότι υποστηρίζει τη Χαμάς και ότι ενθαρρύνει εχθρικές ενέργειες εναντίον των Εβραίων της πόλης.
Παράλληλα, ο Νετανιάχου προανήγγειλε ότι θα απαντήσει στις επικρίσεις από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης. Η ομιλία του είναι προγραμματισμένη για τις 24 Σεπτεμβρίου, ενώ ο ίδιος έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να παρουσιάσει τη θέση του Ισραήλ για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και να αντιπαρατεθεί με όσα θεωρεί ψευδείς ή παραπλανητικές κατηγορίες εναντίον της χώρας του.
Η κόντρα των δύο ανδρών έχει έτσι αποκτήσει διεθνή διάσταση, καθώς ο ένας βρίσκεται στην κορυφή της πολιτικής ηγεσίας του Ισραήλ και ο άλλος διοικεί τη μεγαλύτερη πόλη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στο κέντρο το ένταλμα του ΔΠΔ
Ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης είναι το ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο το 2024 για τον Νετανιάχου και τον τότε υπουργό Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ.
Το ΔΠΔ έχει αποδώσει στους δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους κατηγορίες για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στο πλαίσιο του πολέμου στη Γάζα. Η έκδοση εντάλματος δεν αποτελεί καταδικαστική απόφαση και οι κατηγορίες δεν έχουν κριθεί με τελεσίδικη δικαστική απόφαση.
Το Ισραήλ απορρίπτει τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ και τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του στρέφονται κατά της Χαμάς. Το Ισραήλ δεν είναι συμβαλλόμενο κράτος στο Καταστατικό της Ρώμης, ενώ ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μέλος του ΔΠΔ.
Για τον Μαντάνι, ωστόσο, το ζήτημα υπερβαίνει την πολιτική αντιπαράθεση. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η εφαρμογή των διεθνών δικαστικών αποφάσεων πρέπει να αφορά όλους και ότι κανένας πολιτικός ηγέτης δεν θα πρέπει να βρίσκεται υπεράνω του διεθνούς δικαίου.
Η Γάζα παραμένει η βασική γραμμή αντιπαράθεσης
Πίσω από την προσωπική σύγκρουση των δύο πολιτικών βρίσκεται η διαφορετική προσέγγιση απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα.
Ο Μαντάνι έχει ασκήσει επανειλημμένα σκληρή κριτική στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις και έχει υποστηρίξει την ανάγκη διεθνούς λογοδοσίας για όσα έχουν συμβεί στον παλαιστινιακό θύλακα.
Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τον χαρακτηρισμό των επιχειρήσεών της ως γενοκτονίας και υποστηρίζει ότι ο στόχος της είναι η Χαμάς, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και την έναρξη του πολέμου. Η ισραηλινή πλευρά υποστηρίζει επίσης ότι η Χαμάς δρα μέσα σε κατοικημένες περιοχές, γεγονός που, σύμφωνα με το Ισραήλ, αυξάνει τους κινδύνους για τον άμαχο πληθυσμό.
Η χρήση του όρου «γενοκτονία» από τον Μαντάνι αποτελεί πολιτικό και νομικό χαρακτηρισμό που βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ευρύτερης διεθνούς διαμάχης. Δεν αποτελεί τελεσίδικη δικαστική διαπίστωση στην υπόθεση που εξετάζεται διεθνώς.
Από τον Τραμπ στον Νετανιάχου
Η νέα σύγκρουση σημειώνεται μόλις μία ημέρα μετά τη συνάντηση του Μαντάνι με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Gracie Mansion.
Η συνάντηση των δύο ανδρών είχε διαφορετικό τόνο από τις δημόσιες πολιτικές τους αντιπαραθέσεις του προηγούμενου διαστήματος. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ζητήματα της Νέας Υόρκης, μεταξύ άλλων η στέγαση και η συνεργασία ομοσπονδιακής κυβέρνησης και δημοτικής Αρχής.
Ωστόσο, η συνάντηση δεν φαίνεται να άλλαξε τη θέση του Μαντάνι για τον Νετανιάχου. Ο δήμαρχος συνέχισε να υποστηρίζει ότι το ένταλμα του ΔΠΔ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ζήτημα διεθνούς λογοδοσίας.
Την ίδια ώρα, ο Νετανιάχου ετοιμάζεται να μεταφέρει τη δική του απάντηση στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η ομιλία του αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη διεθνές βήμα για την παρουσίαση της ισραηλινής θέσης σχετικά με τον πόλεμο και τις κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί εναντίον της κυβέρνησής του.
Η αντιπαράθεση Μαντάνι – Νετανιάχου, επομένως, δεν περιορίζεται πλέον σε μια προσωπική πολιτική σύγκρουση. Συμπυκνώνει τη βαθιά διεθνή διαφωνία γύρω από τον πόλεμο στη Γάζα, το ζήτημα της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης και τα όρια της πολιτικής εξουσίας απέναντι στους διεθνείς θεσμούς. Και το επόμενο επεισόδιο αναμένεται να εκτυλιχθεί από το ίδιο το βήμα των Ηνωμένων Εθνών.
