Νέα συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση άνοιξε ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, δηλώνοντας ότι το Brexit «έκανε περισσότερο κακό παρά καλό» και προαναγγέλλοντας ότι η κυβέρνησή του θα εξετάσει διαφορετικές επιλογές για την επόμενη ημέρα των σχέσεων με τις Βρυξέλλες.
Μιλώντας στο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος στο Λίβερπουλ, στην πρώτη μεγάλη ομιλία του ως πρωθυπουργός, ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι η αποχώρηση από την ΕΕ δεν απέφερε τα οφέλη που είχαν προβληθεί κατά την εκστρατεία υπέρ του Brexit. Όπως ανέφερε, η Βρετανία έχασε μέρος του ελέγχου που διέθετε στην οικονομία της, ενώ, κατά την άποψή του, αποδυναμώθηκε και η δυνατότητα διαχείρισης της μεταναστευτικής πολιτικής.
Ο πρωθυπουργός προανήγγειλε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει στη βρετανική κοινή γνώμη διαφορετικές επιλογές για τη μελλοντική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας παράλληλα τη μεγαλύτερη δυνατή πολιτική συναίνεση. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να εξεταστούν τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας σε τομείς που επηρεάστηκαν από το Brexit, μεταξύ άλλων το εμπόριο και η μετανάστευση.
Η τοποθέτηση του Μπέρναμ δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση επιστροφής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ίδιος δεν ανακοίνωσε επανένταξη ούτε δεσμεύτηκε για επιστροφή στην ενιαία αγορά ή στην τελωνειακή ένωση. Αντίθετα, άφησε ανοιχτή τη συζήτηση για το ποια μορφή θα μπορούσε να λάβει μια στενότερη σχέση με την Ευρώπη.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον καθώς, σύμφωνα με δημοσιεύματα που προηγήθηκαν της ομιλίας του, ο Μπέρναμ έχει στο παρελθόν υποστηρίξει την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ, ενώ στελέχη των Εργατικών έχουν αρχίσει να συζητούν δημόσια το ενδεχόμενο μιας πιο ουσιαστικής επαναπροσέγγισης με τις Βρυξέλλες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και το μεταναστευτικό. Ο Μπέρναμ υποστήριξε ότι η έξοδος από την ΕΕ δεν ενίσχυσε τον έλεγχο της μετανάστευσης, αλλά περιόρισε τη συνεργασία της Βρετανίας με τις ευρωπαϊκές χώρες. Η κυβέρνηση προτίθεται, σύμφωνα με τις δηλώσεις του, να εξετάσει μεγαλύτερη συνεργασία με τους Ευρωπαίους εταίρους και σε αυτόν τον τομέα.
Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός παρουσίασε ένα ευρύτερο πολιτικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει προτάσεις για τη δημιουργία Εθνικής Υπηρεσίας Κοινωνικής Φροντίδας, αλλαγές στη στέγαση, την ενέργεια και την ύδρευση, καθώς και τη σύσταση επιτροπής για την εξέταση αλλαγών στο εκλογικό σύστημα. Έχει επίσης ανακοινώσει πρόθεση για μετάβαση από το σημερινό σύστημα «first past the post» προς την αναλογική εκπροσώπηση, εφόσον υπάρξει σχετική προεκλογική δέσμευση.
Η συζήτηση για τη σχέση με την ΕΕ έρχεται δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2016 και σχεδόν επτά χρόνια μετά την επίσημη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση. Τον Ιούνιο του 2016, οι Βρετανοί ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ της αποχώρησης με ποσοστό 52% έναντι 48%.
Έκτοτε, η σχέση Λονδίνου και Βρυξελλών παραμένει αντικείμενο πολιτικής και οικονομικής συζήτησης. Ο πρώην διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, είχε δηλώσει τον Ιούνιο ότι η πόρτα της Ένωσης παραμένει ανοιχτή, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι μια πιθανή επιστροφή θα προϋπέθετε την αποδοχή των όρων που ισχύουν για τα κράτη-μέλη και, μεταξύ άλλων, των τεσσάρων ελευθεριών της ενιαίας αγοράς.
Έτσι, η νέα τοποθέτηση του Μπέρναμ ανοίγει έναν πολιτικό διάλογο για το επόμενο στάδιο των σχέσεων Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει καθοριστεί συγκεκριμένη διαδικασία επιστροφής ή επανένταξης.
