Πρωτογενές πλεόνασμα 7,78 δισ. ευρώ, αύξηση επενδυτικών πληρωμών και αναμονή για την οριστική εικόνα των εισπράξεων.
Σημαντική υπέρβαση των προβλέψεων για τα φορολογικά έσοδα καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός στο πρώτο δεκάμηνο του 2026, με τις εισπράξεις να ξεπερνούν τον στόχο κατά 1,65 δισ. ευρώ.
Ταυτόχρονα, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 7,78 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Η εικόνα αυτή συνοδεύεται από αυξημένες δημόσιες επενδυτικές δαπάνες, αλλά και από σημαντικές λογιστικές και χρονικές προσαρμογές που περιορίζουν το πραγματικό μέγεθος της υπέρβασης του πρωτογενούς αποτελέσματος.
Πάνω από 62 δισ. ευρώ οι φορολογικές εισπράξεις
Κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026, τα συνολικά έσοδα από φόρους έφτασαν τα 62,872 δισ. ευρώ.
Από αυτά, 306 εκατ. ευρώ αφορούν τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Χωρίς τις συγκεκριμένες εισπράξεις, το ποσό διαμορφώνεται στα 62,431 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για υπέρβαση 1,654 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε ποσοστό 2,7% σε σχέση με τον αρχικό στόχο.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενόψει της ολοκλήρωσης του οικονομικού έτους, καθώς οι φορολογικές εισπράξεις αποτελούν βασικό παράγοντα για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Ο Οκτώβριος ενίσχυσε την εικόνα των εσόδων
Μόνο τον Οκτώβριο, οι εισπράξεις από φόρους έφτασαν τα 6,906 δισ. ευρώ.
Το ποσό ξεπέρασε τις προβλέψεις κατά 227 εκατ. ευρώ ή 3,4%.
Τα συνολικά καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού για τον ίδιο μήνα διαμορφώθηκαν σε περίπου 6,60 δισ. ευρώ, επίσης υψηλότερα από τον στόχο.
Στο σύνολο του δεκαμήνου, τα καθαρά έσοδα ανήλθαν σε 64,411 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση 2,727 δισ. ευρώ.
Η διαφορά αυξάνεται σε περίπου 3,1 δισ. ευρώ όταν αφαιρεθεί η επίδραση χρονικής μετατόπισης εισπράξεων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης.
Πόσο είναι τελικά το πρωτογενές πλεόνασμα
Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 7,780 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 4,823 δισ. ευρώ.
Η απόκλιση φτάνει σχεδόν τα 3 δισ. ευρώ, ωστόσο το υπουργείο επισημαίνει ότι δεν πρόκειται εξ ολοκλήρου για πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο.
Από τη συνολική διαφορά πρέπει να εξαιρεθούν ετεροχρονισμοί πληρωμών που αφορούν δημόσιες επενδύσεις, εξοπλιστικά προγράμματα και μεταβιβάσεις προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
Συγκεκριμένα, οι σχετικές προσαρμογές αφορούν 766 εκατ. ευρώ, 201 εκατ. ευρώ και 811 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.
Επιπλέον, αφαιρούνται 135 εκατ. ευρώ από την παραχώρηση της άδειας καζίνο στο Ελληνικό.
Μετά τις διορθώσεις αυτές, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται στα 1,044 δισ. ευρώ.
Χαμηλότερο το πλεόνασμα σε σχέση με το 2025
Παρά την υπέρβαση του φετινού στόχου, το πρωτογενές πλεόνασμα του δεκαμήνου είναι μικρότερο από εκείνο της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους.
Το 2025 είχε διαμορφωθεί σε 10,248 δισ. ευρώ, έναντι 7,780 δισ. ευρώ φέτος.
Η διαφορά ανέρχεται σε περίπου 2,47 δισ. ευρώ.
Η σύγκριση αναδεικνύει τη σημασία της διάκρισης ανάμεσα στην επίδοση έναντι του προϋπολογισμένου στόχου και στη μεταβολή των αποτελεσμάτων από χρονιά σε χρονιά.
Επιπλέον, τα στοιχεία της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση δεν αποτελούν το τελικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης, το οποίο υπολογίζεται με διαφορετική μεθοδολογία.
Δημόσιες επενδύσεις άνω των 11,5 δισ. ευρώ
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει η εξέλιξη των δαπανών.
Οι συνολικές πληρωμές του προϋπολογισμού ανήλθαν σε 64,291 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 6,407 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Σε σύγκριση με τον στόχο, η υπέρβαση περιορίζεται στα 203 εκατ. ευρώ.
Οι επενδυτικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 11,504 δισ. ευρώ, δηλαδή 1,167 δισ. ευρώ πάνω από τις προβλέψεις.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η εξέλιξη συνδέεται κυρίως με την επιτάχυνση πληρωμών για έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Αυξημένα εμφανίζονται και τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τα οποία έφτασαν τα 3,679 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 374 εκατ. ευρώ.
Τι απομένει να διευκρινιστεί για τους φόρους
Ένα κρίσιμο στοιχείο που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί αναλυτικά είναι η κατανομή των πρόσθετων φορολογικών εσόδων.
Το υπουργείο έχει γνωστοποιήσει τη συνολική υπέρβαση, αλλά η ακριβής εικόνα ανά κατηγορία φόρου αναμένεται με το οριστικό δελτίο εκτέλεσης.
Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία για την ερμηνεία των στοιχείων, καθώς οι αυξημένες εισπράξεις από ΦΠΑ μπορεί να συνδέονται με μεταβολές στην κατανάλωση ή στις τιμές, ενώ οι εισπράξεις από φόρο εισοδήματος επηρεάζονται από διαφορετικούς παράγοντες.
Χωρίς την αναλυτική κατανομή, δεν είναι ασφαλές να αποδοθεί ολόκληρη η υπέρβαση σε μία συγκεκριμένη αιτία.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στον προϋπολογισμό του 2027
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων του δεκαμήνου προηγείται της προγραμματισμένης κατάθεσης του τελικού κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, στις 20 Νοεμβρίου.
Η εξέλιξη των φορολογικών εισπράξεων, η πορεία των δημοσίων επενδύσεων και οι δημοσιονομικές προσαρμογές αποτελούν βασικά δεδομένα για την αξιολόγηση της οικονομικής πορείας.
Για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, τα στοιχεία δείχνουν την πορεία των κρατικών εσόδων και δαπανών, χωρίς όμως να συνεπάγονται αυτομάτως αλλαγές στη φορολογία ή νέα μέτρα.
Η πλήρης εικόνα θα διαμορφωθεί με τα οριστικά στοιχεία του δεκαμήνου και τις δημοσιονομικές προβλέψεις για το επόμενο έτος.


