Τη θέση ότι οι παγκόσμιες πολιτικές για την έμφυλη ουδετερότητα έχουν εξελιχθεί σε εκστρατεία που στρέφεται εναντίον της οικογένειας και των παιδιών εξέφρασε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Οι δηλώσεις του έγιναν λίγες ημέρες μετά την εκτεταμένη επιχείρηση των τουρκικών Αρχών κατά LGBTQ+ ομάδων και προσώπων, την οποία η κυβέρνηση της Τουρκίας συνδέει με την προστασία των παιδιών και της οικογένειας.
Στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών μίλησε την Τρίτη ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θέτοντας στο επίκεντρο της ομιλίας του μια σειρά από διεθνή ζητήματα, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος στη Γάζα, η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους, η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, το Κυπριακό και οι σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ξεχωριστό μέρος της τοποθέτησής του αφορούσε, ωστόσο, την οικογένεια και τις πολιτικές για το φύλο. Ο Τούρκος πρόεδρος καταδίκασε αυτό που περιέγραψε ως «παγκόσμιες πολιτικές έμφυλης ουδετερότητας», υποστηρίζοντας ότι έχουν μετατραπεί σε μια εκστρατεία που στοχεύει τα παιδιά και την οικογένεια.
Όπως υποστήριξε, η αντιμετώπιση αυτής της τάσης προϋποθέτει την προστασία της οικογένειας που ο ίδιος ορίζει ως αποτελούμενη από έναν άνδρα και μία γυναίκα. Η συγκεκριμένη θέση εντάσσεται στη διαχρονική πολιτική ρητορική της τουρκικής κυβέρνησης για την ενίσχυση της παραδοσιακής οικογένειας και την αντιμετώπιση όσων χαρακτηρίζει απειλές για τις οικογενειακές αξίες.
Οι δηλώσεις μετά την επιχείρηση κατά LGBTQ+ ομάδων
Η αναφορά του Ερντογάν στον ΟΗΕ αποκτά ιδιαίτερο βάρος λόγω των εξελίξεων που είχαν προηγηθεί στην Τουρκία.
Μία εβδομάδα πριν από την ομιλία του, οι τουρκικές Αρχές πραγματοποίησαν εκτεταμένες επιδρομές και συλλήψεις στο πλαίσιο επιχείρησης που ονομάστηκε «Η Οικογένειά μου είναι Ασφαλής». Σύμφωνα με την τουρκική κυβέρνηση, στόχος της επιχείρησης ήταν η προστασία των παιδιών και της οικογένειας.
Σύμφωνα με το Reuters, 82 άνθρωποι προφυλακίστηκαν εν αναμονή της δίκης τους, ενώ περισσότεροι από 100 διαδηλωτές συνελήφθησαν κατά τις κινητοποιήσεις που ακολούθησαν.
Η επιχείρηση και οι συλλήψεις έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς φορείς. Η Human Rights Watch αναφέρει ότι στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις διαδηλωτών στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, ενώ καταγράφηκαν επίσης δικαστικές αποφάσεις για αποκλεισμό διαδικτυακών τόπων και λογαριασμών που συνδέονται με LGBTQ+ και οργανώσεις δικαιωμάτων.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια οργάνωση, εγκύκλιος του Τούρκου υπουργού Δικαιοσύνης προς τις εισαγγελικές Αρχές ζητούσε τη διερεύνηση δραστηριοτήτων που, κατά τη διατύπωσή της, ενθαρρύνουν «την εξάλειψη των διακρίσεων φύλου» σε παιδιά και νέους, καθώς και τη συλλογή ψηφιακών στοιχείων και την εξέταση αιτημάτων για αποκλεισμό ή αφαίρεση σχετικού διαδικτυακού περιεχομένου.
Η Human Rights Watch χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες ενέργειες μέρος μιας ευρύτερης πίεσης που, κατά την εκτίμησή της, περιορίζει τα δικαιώματα στην ελευθερία έκφρασης και του συνεταιρίζεσθαι. Πρόκειται για θέση της οργάνωσης και όχι για ανεξάρτητη δικαστική διαπίστωση.
Η οικογένεια ως κεντρικός άξονας της τουρκικής πολιτικής
Η επίκληση της οικογένειας δεν αποτελεί καινούργιο στοιχείο στην πολιτική του Ερντογάν. Η τουρκική κυβέρνηση έχει τα τελευταία χρόνια δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της οικογένειας και στην αντιμετώπιση πολιτικών και κοινωνικών αντιλήψεων που θεωρεί ότι απειλούν την παραδοσιακή οικογενειακή δομή.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δημόσια αντιπαράθεση της τουρκικής κυβέρνησης με οργανώσεις LGBTQ+. Ο Ερντογάν έχει επανειλημμένα συνδέσει το ζήτημα της οικογένειας με το δημογραφικό πρόβλημα της Τουρκίας, ενώ έχει ασκήσει κριτική στις LGBTQ+ οργανώσεις και στη διεκδίκηση δικαιωμάτων για τα ομόφυλα ζευγάρια.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις πολιτικές αυτές ως μέτρα προστασίας των παιδιών και της οικογένειας. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από την άλλη πλευρά, υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη πολιτική οδηγεί σε περιορισμούς δικαιωμάτων και στην περιθωριοποίηση της LGBTQ+ κοινότητας.
Στο επίκεντρο και η Γάζα
Η αναφορά στην έμφυλη ουδετερότητα ήταν μόνο ένα από τα θέματα της ομιλίας του Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.
Ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρθηκε εκτενώς στον πόλεμο στη Γάζα, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή του προς τη διεθνή κοινότητα να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στο Ισραήλ και καλώντας τα κράτη που δεν έχουν αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος να επανεξετάσουν τη στάση τους. Υποστήριξε επίσης ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να στηρίζει τη δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Παράλληλα, ζήτησε μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι ο σημερινός τρόπος λειτουργίας του οργανισμού δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων.
Για την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, ο Ερντογάν επανέλαβε τη θέση της Άγκυρας υπέρ της επίλυσης των διαφορών στη βάση των σχέσεων καλής γειτονίας και του διεθνούς δικαίου. Αναφέρθηκε επίσης στο Κυπριακό και επανέφερε την έκκληση της Τουρκίας για διεθνή αναγνώριση της αυτοαποκαλούμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», θέση που απορρίπτεται από την Κυπριακή Δημοκρατία και δεν αποτελεί τη διεθνώς αναγνωρισμένη θέση για το καθεστώς του βόρειου τμήματος της Κύπρου.
Η ομιλία του Τούρκου προέδρου συνδύασε έτσι ζητήματα εξωτερικής πολιτικής με μια εσωτερική πολιτική ατζέντα στην οποία η οικογένεια και η κοινωνική αντίληψη για το φύλο καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο χώρο. Οι πρόσφατες επιχειρήσεις κατά LGBTQ+ ομάδων και οι αντιδράσεις οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων δείχνουν ότι η αντιπαράθεση γύρω από αυτά τα ζητήματα στην Τουρκία παραμένει ενεργή και έχει πλέον αποκτήσει και διεθνές βήμα, με τον Ερντογάν να παρουσιάζει τις επιλογές της κυβέρνησής του ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας προστασίας της οικογένειας και των παιδιών.
